Categories: Klasyki

Mercedes-Benz – zabytkowa i unikatowa kolekcja w podwarszawskich Jankach

Nietypową ekspozycję można podziwiać w galerii Centrum Handlowe Janki. To 18 zabytkowych pojazdów Mercedesa – od pierwszego trójkołowca Benz Patentwagen z lat 80. XIX wieku, uznawanego za pierwszy samochód na świecie, po sportowy model SLR z 2004 roku z silnikiem o mocy 617 KM.

Wystawa w CH Janki to część dużej kolekcji Ladislava Samohyla – dilera kilku marek samochodowych z Czech. Pan Ladislav kontynuuje dzieło swojego ojca, który zapoczątkował kolekcję zabytkowych pojazdów. Teraz zbiór liczy kilkaset maszyn.

Na Morawach, w Zlinie, znajduje się Kolekcja Zabytkowych Pojazdów Rodziny Samohýlów. Alois Samohýl, znany zliński przedsiębiorca i patriota, zapoznał się z tym hobby dzięki brytyjskiemu filmowi „Genevieve”, który został wyświetlony w ówczesnym Gottwaldovie w kinie Velký w 1953 roku z okazji motocyklowej 6-dniówki. Głównym motywem filmu jest rajd samochodów zabytkowych Londyn-Brighton, odbywający się od 1926 roku. Należy dodać, iż Alois Samohýl faktycznie wziął udział w 1963 roku.

Rok później kupił swój pierwszy zabytkowy samochód. Był to Forda Model T, za 300 koron czeskich, który należał do słynnego Tomáša Baty. Ciężarówka „Erena”, która przewoziła tę stertę złomu do Březolp, gdzie wówczas mieszkała rodzina Samohýlów, kosztowała kolejne 20 koron czeskich.

Drugi zabytkowy samochód w kolekcji pochodził z Mladej Boleslav: Laurin & Klement typ S. Samohýl kupił go w 1962 roku. „Na początku byłem pośmiewiskiem dla ludzi, a moja żona pytała, czy potrzebuję lekarza” – wspominał wówczas swoje początki jako kolekcjoner.

Z biegiem czasu kolekcjonerska pasja pana Aloisa Samohýla zadecydowała o wielkości obecnej kolekcji, liczącej około 300 samochodów i 150 motocykli, którą jego syn, dr nauk prawnych inż. Ladislav Samohýl, z entuzjazmem kontynuuje i powiększa. Znajdują się tam takie samochody jak m.in. Benz Parsifal, cała gama samochodów Mercedes-Benz, bogata kolekcja samochodów Laurin & Klement, największa kolekcja samochodów Bugatti w Czechach, rzadkie motocykle z początków światowej motoryzacji oraz kilka rosyjskich samochodów Czajka i ZIŁ, z których korzystali najwyżsi przedstawiciele władz.

Samochody z tej prywatnej, rodzinnej kolekcji są często wypożyczane jako unikatowe eksponaty wystawowe na pokazy samochodowe, targi i podobne wydarzenia w całej Europie. Pojawiają się także w filmach (Cisza na Zachodzie, Słowackie Powstanie Narodowe, Chetnické humoresky, filmy o Indianie Jonesie i wiele innych). Specjalnie w tym celu stworzona została grupa Wehrmacht, którą poza legendarnymi pojazdami pamiętającymi II wojnę światową, tworzyli aktorzy odpowiednio przygotowani i ubrani w charakterystyczne uniformy.

Kolekcja nie jest obecnie eksponowana w odpowiednich miejscach, gdzie można by było obejrzeć te rzadkie eksponaty w pełnej formie. Ważną częścią są również warsztaty renowacyjne w Otrokovicach, które zajmują się głównie produkcją zupełnie nowych samochodów pod marką Nostalgic-Edition, będących wiernymi kopiami samochodów Bugatti 35. Obecnie projekt zakłada produkcję 20 takich samochodów (ukończono już 8), które będą corocznie uczestniczyć w słynnych wyścigach samochodów weteranów, takich jak Bugatti Grand Prix Zlín, 1000 czechosłowackich mil czy wyścig samochodów weteranów Zbraslav-Jíloviště. W tych warsztatach remontowane są również inne samochody z kolekcji, obecnie głównie Mercedesy-Benz z lat 30. XX wieku.

Retro Motor Show 2025 – święto klasyków z nostalgicznymi wspomnieniami (fotorelacja)

Klientów odwiedzających galerię w Jankach tuż przy wejściu witają dwa okazałe samochody – sportowy Benz GP 12/120 z 1908 roku oraz reprezentacyjna limuzyna Benz 16/50 z 1924 roku. Ten pierwszy zbudowany został do wyścigów Grand Prix. Ma silnik o gigantycznej pojemności 12,4 litra o mocy 120 KM. Osiągał prędkość 160 km/h, co na początku XX wieku było prędkością wręcz kosmiczną i nieosiągalną dla innych ówczesnych samochodów. Luksusowa, reprezentacyjna limuzyna 16/50 była używana przez prezydenta Litwy. Silnik o mocy 50 KM pozwala uzyskać prędkość 90 km/h.

Na wystawie oglądać możemy także Benz Parsifal 8/10 z 1902 roku – to jeden z dwóch egzemplarzy zachowanych do dziś. Jest także pierwszy motocykl – Reitwagen z 1885 r. z silnikiem 1-cylindrowym o mocy 0,5 KM. Patentwagen oraz Reitwagen to dokładne repliki, pozostałe 16 samochodów to oryginały.

Można także podziwiać kilka modeli Mercedesów z lat 30. XX wieku – m.in. model 200 C z 1934 r., luksusowy 380 z 1933 r. oraz kabriolet 320 A z 1939 r. Na wystawę do Janek przyjechał także pierwszy osobowy Mercedes z silnikiem Diesla – 260 D z 1938 r.

Jest też kilka powojennych modeli, m.in. Mercedes 300 Adenauer – reprezentacyjna limuzyna z lat 50., sportowy 190 SL oraz jego następcy – 230 SL Pagoda, 450 SL oraz 500 SL, a także super sportowy Mercedes
McLaren SLR.

Auta są ładnie wyeksponowane, każde ma opis i dane techniczne. Dzięki wystawie w CH Janki możemy poznać historię Mercedesa poprzez bezpośredni kontakt z najważniejszymi modelami tej marki.