Böhmerland/Čechie – najdłuższy motocykl świata powstał ponad 100 lat temu

Mar­ka Böhmerland (dla rynku niemieckiego) i Čechie (dla rynku czeskiego) była producentem motocykli działającym w Czechosłowacji w latach 1924–1939. Za całość odpowiadał Albin Hugo Liebisch – mechanik i konstruktor urodzony w Rumburku (ówczesna Czechosłowacja), który zaczął od pracy nad rowerami, a potem pojazdami.

Pierwsze warsztaty Liebischa rozpoczęły działalność w Krásnej Lípě, a od ok. 1931 r. firma przeniosła się do Kunratic pod Šluknovem ze względu na większy popyt. Początkowo motocykle powstawały na zamówienie, ale potem Liebisch przeszedł do produkcji seryjnej ze względu na rosnące zainteresowanie.  Do 1939 r. powstało od kilkuset do ponad 750 sztuk tych unikatów — dzisiaj są one jednymi z najbardziej poszukiwanych motocykli w kolekcjonerstwie.

W W 1931 roku produkcja przeniosła się do Kunratic. Warsztat w Schönlinde, jak nazywała się w owych czasach Krásná Lípa w języku ojczystym nie tylko projektanta, ale praktycznie wszystkich ówczesnych mieszkańców, nie był już w stanie sprostać rosnącemu zapotrzebowaniu. Uważa się go za zakład seryjny, ale oczywiście nadal był w pewnym sensie manufakturą. Firma w małej wiosce niedaleko Šluknova (niem. Schluckenau-Kunratitz) zatrudniała dwudziestu pracowników, a wraz z robotnikami z regionalnych firm produkcyjnych w produkcji brało udział około trzystu osób. Była ona bardzo wymagająca i kosztowna, a oryginalność techniczna zebrała tu swoje żniwo. Sukces komercyjny nie nadszedł więc.

CHERY TIGGO 8 PHEV – bezstresowe podróże na co dzień i na długich trasach

Co czyniło Böhmerland wyjątkowym?

Nietypowa konstrukcja, gdyż motocykle były bardzo długie – podstawowy model miał ok. 3,1–3,2 m długości, co dawało im miano najdłuższych motocykli produkowanych seryjnie na świecie. Zaprojektowano je tak, aby mogły komfortowo przewozić kilku pasażerów, co w tamtych czasach było rzadko spotykane. Charakterystyczne były solidne aluminiowe koła i zaawansowane technicznie elementy zawieszenia.

Standardowo montowano jednocylindrowe silniki OHV o pojemności około 600 cm³. Produkowano różne modele:

• Sport – dwuosobowy

• Touren – trzyosobowy

• Langtouren – czteroosobowy

Wojskowy prototyp miał nawet cztery miejsca siedzące, dwie skrzynie biegów i łącznie dziewięć biegów, przy czym druga skrzynia biegów była obsługiwana przez jednego z pasażerów. Kompensowało to słabszą moc silnika. Liebisch zaoferował go armii czechosłowackiej, a nie niemieckiej, ale bez powodzenia. Przetrwał do dziś i znajduje się w muzeum PS-Speicher w Einbeck w Dolnej Saksonii. W lutym 2011 roku został wystawiony na aukcję w Londynie za ponad milion koron. Według dokumentacji fabrycznej, wyprodukowano tylko trzy cywilne, czteromiejscowe modele Langtouren.

Produkcja zakończyła się w 1939 roku wraz z narastającą sytuacją polityczną i wojenną w Europie – mała firma nie była w stanie kontynuować działalności. Po II wojnie światowej Liebisch, będący Niemcem Sudeckim, utracił cały swój czeski majątek i został przesiedlony do Niemiec, gdzie jego próby wznowienia i kontynuowania produkcji zakończyły się fiaskiem.

Dziedzictwo marki

Böhmerland/Čechie stał się ikoną motoryzacji — nie tylko ze względu na swój rozmiar, ale też kreatywne podejście do projektowania motocykli. Dziś oryginalne egzemplarze są cenionymi pojazdami kolekcjonerskimi, a fani organizują regularne zloty i rajdy, na których prezentuje się te historyczne maszyny. W czeskich muzeach min. w Narodowym Muzeum Techniki w Pradze, można zobaczyć ekspozycję poświęconą tym osobliwym motocyklom, które pokazują wszystkie typy produkowanych motocykli wraz z prototypami. Nikt nie jest w stanie podać dokładnej liczby wyprodukowanych egzemplarzy. Według niepotwierdzonych danych mogło to być około 3 tys. egzemplarzy, z których do dzisiaj uchowało się kilkadziesiąt egz., z czego 75 jest w stanie nadającym się do jazdy.